Πορτρέτα Σύγχρονων Γυναικών: Χριστίνα Μαβίνη.

Παραμονή της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας στις 8 Μαρτίου, η ανάγκη για πραγματική αποτύπωση της καθημερινότητας των σύγχρονων γυναικών, κρίνεται όλο και μεγαλύτερη, καθώς μπορεί οι κανόνες να θέτουν τα όρια, μα οι άνθρωποι θέτουν τις βάσεις! Συνεχίζουμε την σειρά των συνεντεύξεων, με το τρίτο κατά σειρά Πορτρέτο. Αυτή τη φορά θα γνωρίσουμε την Χριστίνα Μαβίνη, αρχαιολόγο-μουσειολόγο!

  • Ιδιότητα: κατά πόσο συνδυάζεται ένα απαιτητικό επάγγελμα με τους υπόλοιπους σας ρόλους;

Είμαι αρχαιολόγος και μουσειολόγος. Εργάζομαι σε μουσείο σύγχρονης τέχνης υλοποιώντας ξεναγήσεις, εικαστικά εργαστήρια και εκπαιδευτικά προγράμματα για διάφορες ηλικιακές ομάδες και κυρίως για ενήλικες. Παράλληλα πραγματοποιώ έναν επιλεκτικό αριθμό θεματικών ξεναγήσεων σε χώρους της πόλης και μνημεία πολιτισμού, καθώς διαθέτω πιστοποίηση ξεναγού. Είμαι επίσης απόφοιτος μονωδίας από το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης.

Πριν ακόμα δημιουργήσω τη δική μου οικογένεια, τα παραπάνω πεδία σπουδών και δραστηριότητας ήταν ήδη αρκετά για να συνδυάζονται μεταξύ τους σε σταθερή βάση. Συνήθως έδινα βαρύτητα στην εργασία και σε μία από τις παράλληλες δραστηριότητες, η οποία «άνθιζε» για όσο επένδυα χρόνο και ενέργεια σε αυτήν, ενώ έμπαινε σε ένα είδος «χειμερίας νάρκης» για όσο διάστημα αφιερωνόμουν αλλού. Αυτόν τον καιρό προτεραιότητα έχει αυτονόητα το μικρό μου αγοράκι που είναι δεκαεφτά μηνών, καθώς και η βασική εργασία, η οποία από μόνη της είναι πολυδιάστατη και δημιουργική, περιλαμβάνει έρευνα και πνευματική συγγραφή και δε μπορεί να περιοριστεί σε ώρες γραφείου. 

  • Ποιες είναι οι προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει μια σύγχρονη γυναίκα λόγω των πολλαπλών της ρόλων; Πόσο εύκολη είναι η ζωή της; Υπάρχουν περιπτώσεις «συγκρούσεων» των ρόλων της;

Η μεγαλύτερη πρόκληση των σύγχρονων γυναικών συνοψίζεται στην προσπάθειά τους να  αντλούν σε σταθερή βάση συναισθήματα πληρότητας και ικανοποίησης από τους βασικούς τομείς της ζωής τους, ενώ ταυτόχρονα οι τομείς αυτοί βρίσκονται σε καλή ισορροπία μεταξύ τους. Να διαμορφωθεί, δηλαδή, μια καθημερινότητα που να ανταποκρίνεται στις εσωτερικές ανάγκες και επιλογές των γυναικών, χωρίς να χρειάζεται να ξεπερνούν συνεχώς τα όρια των αντοχών τους.

Δεν είναι εύκολη η παραπάνω συνθήκη, κυρίως γιατί η ραγδαία εξελισσόμενη τεχνολογικά εποχή μας εντείνει την ανάγκη για συνεχή κατάρτιση πάνω σε νέες ψηφιακές εφαρμογές, προγράμματα και διεπιστημονικούς κλάδους σπουδών, συνθέτοντας μια αδιάκοπα απαιτητική και ρευστή πραγματικότητα που αναπόφευκτα παράγει άγχος και ανασφάλεια. 

Μέσα από τις δικές της ιδιαίτερες δυσκολίες, ωστόσο, η εποχή μας προσφέρει προνόμια και ποιότητες, τις οποίες οι γυναίκες σε πρότερες ιστορικές περιόδους δεν θα μπορούσαν ούτε να ονειρευτούν. Η σκέψη αυτή με κρατά σε ένα καθεστώς διαρκούς ευγνωμοσύνης για όσα απολαμβάνουμε σήμερα, όπως οι κατακτήσεις της ιατρικής, οι μέθοδοι ανακούφισης του πόνου, η πρόσβαση στη γνώση και η ελευθερία λόγου και έκφρασης.

Αναφορικά με τη σύγκρουση των πολλαπλών ρόλων της σημερινής γυναίκας θα έλεγα ότι, εάν αυτή περιορίζεται στο ζήτημα του διαμοιρασμού του χρόνου, υπάρχουν αρκετά περιθώρια μεθοδικής διαχείρισης. Όταν όμως οι ρόλοι καθίστανται ασύμβατοι σε περισσότερα επίπεδα (λειτουργικά, ψυχολογικά, βιολογικά), η προσπάθεια που καλείται να καταβάλει η γυναίκα, πολλαπλασιάζεται. Μια δική μου ιδιαίτερη δυσκολία για αρκετά χρόνια ήταν αυτή της φωνητικής κόπωσης που προέκυπτε από τις πολλαπλές ξεναγήσεις και τα εκπαιδευτικά προγράμματα στο μουσείο και η οποία με δυσκόλευε στις συναυλίες ή τις παραστάσεις στις οποίες είχα συμμετοχή ακόμα και την ίδια μέρα με την πρωινή εργασία. Προσπαθούσα να κάνω το σώμα μου σύμμαχό μου, να επιστρατεύσω όλες τις δυνάμεις μου, να αξιοποιήσω την τόσο ζωτική λειτουργία της αναπνοής, όμως συχνά ένιωθα ότι η συνθήκη με συνθλίβει. 

  • Υπάρχει ακόμη για την σύγχρονη γυναίκα το δίλημμα καριέρα ή οικογένεια;

Έχω ταυτίσει το συγκεκριμένο ερώτημα με τίτλους άρθρων σε έντυπα γυναικεία περιοδικά κατά τα χρόνια που προηγήθηκαν της οικονομικής κρίσης. Μου είναι αδύνατον, ωστόσο, να ανακαλέσω έστω και μία πραγματική συζήτηση μεταξύ γυναικών στην οποία οι προτεραιότητες στην ενήλικη ζωή να έχουν τεθεί με απόλυτους, διαζευκτικούς όρους και όπου η μία επιλογή να φαίνεται ότι δεν αφήνει χώρο για την άλλη. Δεν γνωρίζω αν υπάρχουν γυναίκες σήμερα που επεξεργάζονται διανοητικά ή συναισθηματικά το ερώτημα ως αντιπαράθεση επιλογών – δεν αποκλείω να συμβαίνει σε κάποιες ηλικίες νεώτερες από τη δική μου – αυτό όμως που παρατηρώ καθημερινά είναι ότι ένας σημαντικός αριθμός γυναικών με διπλά μεταπτυχιακά ή και διδακτορικό, υψηλή ακαδημαϊκή μόρφωση και αξιοσημείωτη επαγγελματική παρουσία, δημιουργεί τελικά οικογένεια ακόμα και λίγο αργότερα στη ζωή.

Η γνώμη μου, λοιπόν, είναι ότι το δίλημμα είναι σε σημαντικό βαθμό ψευδές. Δε μπορεί να πάψουν οι άνθρωποι να δημιουργούν οικογένειες στο όνομα του αγώνα είτε για την επιβίωση είτε για την καριέρα τους. Αντιθέτως πρέπει να στηριχθούν θεσμικά μέσω της κατάλληλης νομοθεσίας η οποία θα λύνει αποτελεσματικά τα ζητήματα ασυμβατότητας οικογενειακής ζωής και επαγγελματικής δραστηριότητας. Στον τομέα αυτό οι σκανδιναβικές χώρες δείχνουν το δρόμο και, στον βαθμό που γνωρίζω, ορισμένες ευρωπαϊκές οδηγίες προς αυτήν την κατεύθυνση θα ενσωματωθούν μέσα στο 2022 και στο δίκαιο της χώρας μας. 

  • Υπάρχουν προνοιακές δομές και κρατικοί θεσμοί, οι οποίοι να διευκολύνουν και να στηρίζουν την νεαρή εργαζομένη μητέρα;

Εκτιμώ ότι τα επιδόματα γέννας και παιδιού, η εγγραφή του παιδιού σε παιδικό σταθμό μέσω ευρωπαϊκής χρηματοδότησης και ο θεσμός του ολοήμερου σχολείου λειτουργούν εξαιρετικά βοηθητικά προς τους νέους γονείς. Από την άλλη μεριά στη νομοθεσία της χώρας υπάρχουν ενίοτε αδιανόητα κενά τα οποία φέρνουν σε αδιέξοδο τη γυναίκα που θα αποφασίσει να γίνει μητέρα. Στους φορείς ΝΠΙΔ του ευρύτερου δημοσίου τομέα, για παράδειγμα, μέχρι τον Οκτώβριο του 2020 η απασχολούμενη νέα μητέρα δεν είχε τη δυνατότητα να λάβει καμίας μορφής άδεια προστασίας μητρότητας, ούτε την εξάμηνης διάρκειας που δικαιούται η υπάλληλος του ιδιωτικού τομέα, ούτε την εννεάμηνη που προβλέπει ο υπαλληλικός κώδικας για τις υπαλλήλους του δημοσίου. Εκτός από τις πρακτικές και ψυχολογικές επιπτώσεις αυτής της συνθήκης για τη μητέρα, το νεογέννητο και συνολικά την οικογένεια, η συνειδητοποίηση, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, του τόσο άδικου νομοθετικού αδιεξόδου, είναι εξαιρετικά επώδυνη και στρεσογόνα για τη μέλλουσα μητέρα και μιλώ, φυσικά, από προσωπική πείρα. 

  • Πιστεύετε ό,τι τα σύγχρονα ζευγάρια έχουν καταργήσει τους παραδοσιακούς ρόλους; Πόσο σημαντική είναι η υποστήριξη του οικογενειακού περιβάλλοντος για την ανεμπόδιστη επαγγελματική άνθηση μιας γυναίκας; 

Είναι δύσκολο να καταλήξουμε σε έναν κοινό ορισμό για τους «παραδοσιακούς ρόλους». Συνήθειες και νοοτροπίες που μπορεί ο καθένας/καθεμία μας να θεωρεί αυτονόητες, ενδεχομένως να διαβάζονται από τους γύρω μας ως συντηρητικές ή εξόχως προοδευτικές. Γύρω μου βλέπω ζευγάρια όλων των αποχρώσεων και ρόλων, αλλά η αίσθησή μου είναι ότι σε γενικές γραμμές οι νεότεροι άνθρωποι, είτε λόγω γενικότερης μετατόπισης στις αντιλήψεις, είτε αναγκασμένοι από τις συνθήκες της κρίσης, της ανεργίας και της αστάθειας στη χώρα μας, διαμορφώνουν πολύ πιο εξατομικευμένα και ευέλικτα σχήματα στη μεταξύ τους συμβίωση και συνύπαρξη σε σύγκριση με το παρελθόν. 

Την ίδια στιγμή η εργασιακή πραγματικότητά όλων μας αποτελεί ένα πεδίο καθημερινών δοκιμασιών, αλλά και ανταμοιβών. Για να ανθίσει, λοιπόν, επαγγελματικά μια γυναίκα και να έχει μια σταθερή διαδρομή στον εργασιακό της χώρο, χρειάζεται να βιώνει ασφάλεια στην προσωπική ή οικογενειακή της ζωή, καθώς και να λαμβάνει έμπρακτη, αλλά και συναισθηματική υποστήριξη από τους δικούς της ανθρώπους. Θαυμάζω απεριόριστα τις γυναίκες που χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, λάμπουν επαγγελματικά και παραμένουν υπέροχοι άνθρωποι, φίλες και συνεργάτιδες. 

  • Τι ρόλο διαδραματίζουν οι σύγχρονες γυναίκες για την υγιή ψυχική και συναισθηματική ανατροφή των παιδιών τους;

Οι σύγχρονες μητέρες είναι ίσως πιο ενημερωμένες από ποτέ γύρω από μία πληθώρα εξειδικευμένων ζητημάτων φροντίδας και ανατροφής του παιδιού. Παρακολουθούν σεμινάρια, πιστοποιημένους συμβούλους, μαίες, παιδοψυχολόγους, σχολές γονέων, λογοθεραπευτές. Έχουν θεωρητικά, λοιπόν, τις βάσεις αλλά και τα εργαλεία ώστε να προσφέρουν στα παιδιά τους την ποιοτική φροντίδα που άλλες γενιές στο παρελθόν δεν προσέγγιζαν ούτε στο ελάχιστο. Από την άλλη πλευρά το υψηλό ποσοστό των διαζυγίων,  η βία, ο σχολικός εκφοβισμός και άλλες παθογένειες της εποχής με τις οποίες έρχονται αντιμέτωπα τα παιδιά, περιπλέκουν την κατάσταση και δεν αφήνουν τους καρπούς αυτής της μητρικής επένδυσης να καρποφορήσουν όσο θα αναμέναμε. 

Προσωπικά είμαι πεπεισμένη για τη διαχρονική σημασία της κάλυψης των συναισθηματικών αναγκών κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού, όπως τονίζει η ψυχαναλυτική προσέγγιση. Πιστεύω ότι, εάν οι κοινωνίες μας καταφέρουν να διευκολύνουν πολύ τη νέα μητέρα κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής του παιδιού και τη στηρίξουν επαρκώς, αργότερα θα το καρπωθούν θετικά και θα δουν να δημιουργούνται ισορροπημένοι ενήλικες πολίτες με πολύ πιο υγιείς στάσεις ζωής και κοινωνικές συμπεριφορές.  

  • Πως μπορεί η σύγχρονη γυναίκα να ενδυναμώσει τον εαυτό της;

Δημιουργώντας ασπίδες προστασίας απέναντι στους ψυχοφθόρους παράγοντες που της αποστερούν καθημερινά τις δυνάμεις της. Φροντίζοντας να παραμένει εναρμονισμένη με τις εσωτερικές της επιθυμίες και τον συναισθηματικό της κόσμο. Αφουγκραζόμενη το σώμα της και όσα της υποδεικνύει. Διασφαλίζοντας τις συνθήκες της τακτικής ανασυγκρότησής της. Προσφέροντας στον εαυτό της νέες γνώσεις, κατάρτιση, καινούρια ερεθίσματα και ευκαιρίες για δημιουργικότητα και έκφραση. Αποδεχόμενες με ευγνωμοσύνη την αγάπη και τη ζεστασιά που της προσφέρονται από τα δικά της πρόσωπα. Αποδεχόμενη τον πέρασμα του χρόνου και τις πολύτιμες εμπειρίες με τις οποίες την προικίζει καθημερινά.

Ευχαριστούμε!

Leave a Comment

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.