Η πατρίδα μας είναι τα παιδικά μας χρόνια.

Η λύση του προσωπικού μας γρίφου κρύβεται στα παιδικά μας χρόνια, κάπου είχα διαβάσει πως δεν μπορούμε να δώσουμε στους άλλους ό,τι δεν λάβαμε στην παιδική μας ηλικία, ποσό πολύ πονά, μα συγχρόνως απελευθερώνει αυτή η αλήθεια, πως μέχρι να αποφασίσουμε εμείς για την ζωή μας και κυρίως για το ποιες/ποιοι θέλουμε να είμαστε, αποτελούμε προϊόντα των παιδικών μας χρόνων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται καλό ή κακό ή και τα δυο!

Με αφορμή την όμορφη γιορτή των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, θα ήθελα να αναφερθώ σε μια σχετική ταινία του Bergman, στην οποία αποτυπώνεται χαρακτηριστικά η επιρροή της παιδικής ηλικίας στην μετέπειτα ενήλικη ζωή. Πρόκειται για την ταινία Fanny and Alexander, με τις υπέροχες χριστουγεννιάτικες εικόνες από το μεγαλοπρεπές σπίτι της οικογένειας Ekdahls και την χιονισμένη Uppsala.

Ο Bergman μέσα από το ταξίδι των παιδικών ετών των δυο αδερφών θέλει να δείξει την αποξένωση των ενηλίκων από το παιχνίδι, τον έρωτα, το συναίσθημα. Σε αντίθεση με τα παιδιά, τα οποία αναζητούν το φανταστικό με κάθε δυνατή ευκαιρία, οι ενήλικες παρουσιάζονται συμβιβασμένοι και γειωμένοι στην ενήλικη ζωή, χωρίς ίχνος πραγματικής χαράς, ενθουσιασμού και έρωτα. Καυτηριάζει τον καθωσπρεπισμό της καλής κοινωνίας και τους αυταρχικούς κανόνες της θρησκείας, οι οποίοι απέχουν από τις αρχές της αγάπης και της φροντίδας.

Πως μπορούμε, όμως, να επιστρέψουμε πίσω στην παιδική μας ηλικία και να αλλάξουμε το αφήγημα; Να γίνουμε ενήλικες, χωρίς να χάσουμε την επαφή με τον εαυτό μας;

Συχνά πιστεύουμε πως το παιχνίδι, η χαρά, η φαντασία, ο έρωτας αποτελούν χαρακτηριστικά γνωρίσματα άλλης ηλικίας, εκποιούμε οικειοθελώς δηλαδή κομμάτι του εαυτού μας, γινόμαστε άκαμπτοι, σκληροί, με αποτέλεσμα το παιδί που έχουμε μέσα μας να μαραζώνει…

Ο Bergman θέτει το υπαρξιακό ερώτημα του “εάν θα διατηρήσουμε επαφή με την ουσία μας”, μπορεί να μην λάβαμε ό,τι είχαμε πραγματικά ανάγκη στα παιδικά μας χρόνια, όμως έχουμε την δυνατότητα στην ενήλικη ζωή να το αλλάξουμε αυτό, βλέποντας αρχικά μέσα μας…

Μπορούμε να γίνουμε οι γονείς του εαυτού μας, να προσπαθήσουμε να δούμε τα σκοτάδια μας και να μας προσφέρουμε αυτό που ποθούσαμε, η ευκαιρία είναι εδώ και μας περίμενε, ώστε να μην καταλήξουμε να είμαστε ό,τι απεχθανόμαστε!

“Είμαστε συναισθηματικά αναλφάβητοι. Όχι μόνο εσύ κι εγώ, όλοι μας είμαστε κι αυτό είναι το πιο θλιβερό.

Μας δίδαξαν για την ανατομία, για τις γεωργικές μεθόδους στην Αφρική.

Ξέρουμε απ’έξω μαθηματικούς τύπους.

Αλλά δεν μας έμαθαν τίποτα για τις ψυχές μας.

Είμαστε τρομακτικά ανίδεοι για τον εαυτό μας και τους άλλους.

Πολλά λέγονται σήμερα για το ότι τα παιδιά θα πρέπει να διδάσκονται από νωρίς για την αλληλεγγύη, την κατανόηση, τη συνύπαρξη, την ισότητα και όλες αυτές τις έννοιες για τις οποίες συζητάμε συνέχεια.

Αλλά κανείς δεν σκέφτεται ότι πρώτα θα πρέπει να μάθουμε για τον εαυτό μας και τα συναισθήματά μας.

Για τους δικούς μας φόβους, για τη μοναξιά μας, για το θυμό.

Είμαστε εγκαταλειμμένοι, ανίδεοι και θυμωμένοι μέσα στα ερείπια της φιλοδοξίας μας.

Το να βοηθήσεις ένα παιδί να αποκτήσει επίγνωση της ψυχής του ακούγεται σχεδόν ανήθικο. 

Αλλά πώς είναι δυνατό να καταλάβεις τους άλλους, όταν δεν γνωρίζεις τίποτα για τον εαυτό σου;”

Ingmar Bergman

Leave a Comment

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.