Γράφει η Μαρίνα ΜητακούδηBsc Ψυχολόγος ΑΠΘ.

Αν σας ζητούσα να αναφέρετε ένα θέμα-ταμπού το οποίο υπάρχει ακόμα και σήμερα, στον 21ο αιώνα, ποιο θα ήταν αυτό; Από τις κορυφαίες και ταυτόχρονα πιο παράλογες απαντήσεις στη λίστα μου, θα ήταν το θέμα της περιόδου ή αλλιώς εμμήνου ρύσεως. Το να έχει μία γυναίκα περίοδο δεν είναι επιλογή της, είναι θέμα βιολογίας και φυσιολογικής λειτουργίας του οργανισμού, όπως θεωρητικά όλες και όλοι μαθαίνουμε ήδη από το μάθημα της βιολογίας. Δυστυχώς, όμως, στην πράξη δεν υπάρχει γνώση και ενημέρωση, αλλά κοινωνικό στίγμα και ημιμάθεια.

Πόσοι ευφημισμοί υπάρχουν, για να αποφευχθεί η χρήση της λέξης “περίοδος”, του τύπου «ήρθαν οι Ρώσοι»; Ή πόσες φορές κάποια γυναίκα έχει πει «είμαι αδιάθετη σήμερα», αντί να πει ότι της έχει έρθει περίοδος; Η χρήση της γλώσσας και η επιλογή των λέξεων αντικατοπτρίζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε και αντιμετωπίζουμετις καταστάσεις, οπότε η έντονη προσπάθεια αποφυγής της απλής λέξης «περίοδος» μας δείχνει ότι αυτή αποτελεί ένα θέμα ταμπού που λογοκρίνεται και που η κοινωνία δεν θεωρεί αποδεκτό να συζητείται.

Το γεγονός πως και οι ίδιες οι γυναίκες, όμως, αναπαράγουν και παγιδεύονται μέσα σε αυτά τα ταμπού, δείχνει ότι έχουν ανατραφεί και ότι συνεχίζουν να υφίστανται μέσα σε ένα γενικότερο πλαίσιο καταπίεσης και μισογυνισμού. Το να ντρέπονται για την περίοδό τους και να προσπαθούν να την κρατήσουν μυστικό ξεκινάει από τη μαθητική ηλικία, όπου τα κορίτσια κρύβουν σερβιέτες στο μανίκι τους και ζητούν δειλά από τη δασκάλα και ακόμα πιο δειλά από το δάσκαλο να πάνε στην τουαλέτα. Από την έφηβη ζωή τους ντρέπονται να πάνε στη θάλασσα, αν έχουν περίοδο, γιατί κάποιος θα τους κοιτάξει περίεργα και θα καταλάβει το μυστικό τους, αν δεν βουτήξουν, ή θα πρέπει να ελέγχουν συνεχώς και διακριτικά το αν λερώθηκαν ή αν φαίνεται κάποιο προϊόν περιόδου. Μία εργαζόμενη γυναίκα δεν θα ζητήσει μονοήμερη άδεια, γιατί την έχουν πιάσει βαριές κράμπες περιόδου, αλλά γιατί ανέβασε πυρετό, καθώς το πρώτο αποτελεί γυναικεία αδυναμία και μειονεξία. Η περίοδος και τα συνοδά της συμπτώματα (πονοκέφαλος, κράμπες, ζαλάδα, πόνος κτλ) είναι ένα κοινό βίωμα, που όμως διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα. Δεν έχουν όλεςέντονους πόνους περιόδου, αλλά σχεδόν όλες οι γυναίκες στιγματίζονται, όταν έχουν περίοδο και έχουν εσωτερικευμένο άγχος να μην το καταλάβει ο κοινωνικός και εργασιακός τους περίγυρος και αντιμετωπιστούν διαφορετικά. Όταν οι διαφημίσεις για σερβιέτες τις παρουσιάζουν ανέμελες, φορώντας λουλουδένια φορέματα, “περπατώντας και πετώντας”, τότε πώς να έχουν το θάρρος να δείξουν μία διαφορετική εικόνα κοινωνικά μη αποδεκτή και αναμενόμενη; Ας μην ξεχνάμε ότι οι γυναίκες στην Ελλάδα απέκτησαν δικαίωμα βουλευτικής ψήφου μόλις το 1952, με αντεπιχείρημα ότι μπορεί να έχουν περίοδο και να βρίσκονται σε συναισθηματική και πνευματική ανισορροπία.

Η καραμέλα με τις “τρελαμένες ορμόνες”ακούγεται και σήμερα, όταν κάποιος άνδρας –ή και πιο σπάνια κάποια γυναίκα, λόγω εσωτερικευμένου μισογυνισμού- θα σχολιάσει «καλά γιατί κάνει έτσι αυτή, περίοδο έχει;», εννοώντας με το έτσι ότι θύμωσε ή ύψωσε τη φωνή της για κάτι που μοιάζει ασήμαντο και δικαιολογείται μόνο αν έχει περίοδο. Η συναισθηματική και ψυχολογική κακοποίηση –γιατί για κακοποίηση πρόκειται- δεν σταματάει εδώ. Όταν ο σύντροφός της πάρει μία έκφραση αηδίας, μόλις η κοπέλα του πει πως έχει περίοδο, όταν αρνηθεί να της αγοράσει προϊόντα υγιεινής για την περίοδο, επειδή ως άνδρας δεν ξέρει και δεν θέλει να τον δουν σε εκείνο το διάδρομο του σούπερ μάρκετ, όταν της πει να ακυρώσουν το ραντεβού τους και να βρεθούν με το πέρας της περιόδου της και όχι να μείνουν σπίτι, επειδή εκείνη πονάει, όταν θα απαιτήσει να πάρει η κοπέλα χάπια, για να καθυστερήσει την περίοδό της, γιατί δεν γίνεται να έχει περίοδο όταν θα πάνε οι δύο τους διακοπές, τότε αυτό είναι ψυχολογική κακοποίηση. Το να την κάνει να αισθανθεί ντροπή και να ζητήσει συγγνώμη για το καθόλα φυσιολογικό γεγονός πως έχει περίοδο και να προσπαθήσει να τη ρυθμίσει εκείνος, είναι κακοποίηση. Το να την επικρίνει για το ότι δεν θέλει να κάνουν σεξ όσο έχει περίοδο, επειδή πονάει ή δεν έχει όρεξη, είναι κακοποιητικό και, ακόμα χειρότερα, το να την εξαναγκάσει σε αυτό, είναι σεξουαλική κακοποίηση.

Το πιο ανησυχητικό είναι πως τέτοια περιστατικά δεν εκλαμβάνονται ως κακοποιητικά όχι μόνο από τους άνδρες, αλλά και από κάποιες γυναίκες που τα υφίστανται, καθώς έχοντας μεγαλώσει μέσα σε μία πατριαρχική και σεξιστική κοινωνία, τα θεωρούν αναμενόμενα. Έχουμε προχωρήσει τόσο και ακόμα είμαστε πίσω και είναι τόσο λυπηρό και οπισθοδρομικό το να υφίσταται ντροπή και κοινωνικό στίγμα γύρω από το θέμα της περιόδου.

Από την τηλεοπτική σειρά Friends


Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *