Τα ψώνια για είδη ρουχισμού, καλλυντικά και άλλα είδη προσωπικής χρήσης είναι συνυφασμένα είτε με φθηνές, είτε με ακριβές μάρκες. Δυστυχώς ή ευτυχώς στη σημερινή υπερκαταναλωτική κοινωνία όλοι και όλες μπαίνουμε σε μια διαδικασία να καταναλώνουμε ολοένα και περισσότερα αγαθά, με μεγαλύτερη συχνότητα. Ωστόσο, πόσοι γνωρίζουν αν το προϊόν που αγοράζουν είναι fast fashion, ηθικό, cruelty free, vegan, οικολογικό; Γιατί θα έπρεπε να μας νοιάζουν περισσότερο αυτοί οι όροι; Που βρίσκεται ο φεμινισμός όταν αγοράζουμε ορισμένα αγαθά; Τι ρόλο παίζει η υποκρισία της ημιμάθειας;
Με αφορμή το ντοκιμαντέρ “True Cost”, το οποίο συνιστώ σε όλους και όλες να δουν, ξεκίνησα να κατανοώ καλύτερα την παραπάνω ορολογία και άρχισα να αξιολογώ με διαφορετικά κριτήρια τις ανάγκες και τις προτεραιότητές μου. Κάθε φορά που έβλεπα ένα ρούχο, ένα καλλυντικό ή οποιοδήποτε προϊόν καλλωπισμού, το οποίο σίγουρα θα είχα στην ντουλάπα μου, έθετα στον εαυτό μου τις εξής ερωτήσεις: Αρχικά, «το χρειάζομαι όντως αυτό το προϊόν;» και εάν ναι «πόσες φορές θα το χρησιμοποιήσω»; Με λίγα λόγια «θα κάνω απόσβεση;» Στη συνέχεια, «που έχει παραχθεί αυτό το προϊόν και από ποιον»;
Η τελευταία ερώτηση είναι που, πλέον, με απασχολεί περισσότερο. Η ηθική που κρύβει μια αγορά καθώς και όροι που την συντροφεύουν όπως εκμετάλλευση του εργάτη, συνθήκες υγιεινής κτλ. Περίπου το 85% των εργατών στη βιομηχανία των ρούχων είναι νεαρές γυναίκες ηλικιών 18- 24, οι οποίες κερδίζουν λιγότερο από $3 (2,51€) ανά ημέρα εργασίας. Ενδεικτικά, ο μέσος μηνιαίος μισθός των εργατών στο Μπανγκλαντές ανέρχεται στα 5,000 τάκας, δηλαδή $97 και 81,06€. Ακόμα, αυτός ο πενιχρός μισθός δεν είναι εγγυημένος, καθώς εάν οι εργάτες/ εργάτριες δεν καταφέρουν να βγάλουν εις πέρας όσα τεμάχια ρούχων έχει ορίσει ο εργοδότης τους αυθαίρετα (όπου εργοδότης εννοείται η εκάστοτε εταιρία), δεν πληρώνονται καθόλου.
Στη συνέχεια, σύμφωνα με την αναφορά του Labour Behind the Label’s, έναν μη κερδοσκοπικό συνεταιριστικό οργανισμό με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, διαπιστώθηκε ότι στην Καμπότζη ο κακός αερισμός και η θερμότητα, η έλλειψη πρόσβασης στο νερό, η υπερβολική εργασία και η έκθεση σε χημικά των εργοστασίων οδηγούν σε συχνή λιποθυμία και υποσιτισμό μεταξύ των εργαζομένων. Επιπλέον, υπάρχει και η πραγματική απειλή θανάτου, όπως φαίνεται από καταστροφές για παράδειγμα οι πυρκαγιές του εργοστασίου ενδυμάτων του 2013 στο Πακιστάν και την ίδια χρονιά η κατάρρευση του εργοστασίου Rana Plaza στη Ντάκα, Μπαγκλαντές. Το 80% των 1.129 ανθρώπων που σκοτώθηκαν όταν το εργοστάσιο κατέρρευσε ήταν γυναίκες, μαζί με έναν μεγάλο αριθμό παιδιών.
Όπως γίνεται κατανοητό, κάτι τέτοιο υπονομεύει και υποβαθμίζει την υπόσταση πολλών τέτοιων γυναικών, παιδιών, ανδρών και ατόμων γενικότερα. Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να κάνω και μια μικρή αναφορά στις επιπτώσεις που έχει η βιομηχανία του ρουχισμού πάνω στο περιβάλλον. Η παραγωγή μόδας αποτελεί το 10% των εκπομπών άνθρακα της ανθρωπότητας, στεγνώνει πηγές νερού και μολύνει ποτάμια και ρυάκια. Το 85% όλων των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων πηγαίνει στο χωματερή κάθε χρόνο . Και το πλύσιμο ορισμένων τύπων ρούχων στέλνει χιλιάδες κομμάτια πλαστικού στον ωκεανό .
Τι μπορεί να γίνει και πως ο καθένας και η κάθε μια από εμάς μπορεί να συνεισφέρει στη λύση του προβλήματος αυτού; Αρχικά, με το να μην αγοράζουμε ρούχα fast fashion και από ορισμένα ακριβά brands που εκμεταλλεύονται τους εργάτες/ τις εργάτριες και ταυτόχρονα ρυπαίνουν και μολύνουν τη Γη! Αν θέλετε να πάτε τον συνειδητό καταναλωτισμό σας ένα βήμα παραπέρα, υπάρχει μια πληθώρα brands που υποστηρίζουν ενεργά και ενδυναμώνουν τις γυναίκες εργαζόμενες! Τέλος, η «ανακύκλωση» ρούχων από δεύτερο χέρι είτε από φίλους, συγγενείς είτε και από μαγαζιά second hand, θα δώσουν δεύτερη ζωή σε ρούχα που δεν θα βγουν ποτέ από τη μόδα!
Όταν μιλάμε για Φεμινισμό και γενικότερα για ανθρώπινα δικαιώματα, δεν μπορούμε να εθελοτυφλούμε σε μερικούς τομείς! Είμαστε υπεύθυνοι και υπεύθυνες των πράξεών μας, των αποφάσεών μας και των συνειδητών επιλογών μας! Η αγάπη για τον συνάνθρωπο είναι πανανθρώπινο μήνυμα και τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν μπορούν να μπουν σε δεύτερη μοίρα! Ας σκεφτούμε τι και από πού αγοράζουμε ένα αγαθό και δευτερευόντως τι συνήθειες και συμπεριφορές στηρίζουμε με τις αγορές μας.

[1] Δυστυχώς δεν υπάρχουν πολλές λεπτομέρειες για την βιομηχανία των ειδών καλλωπισμού.

[2] Αυτό είναι περισσότερες εκπομπές από όλες τις διεθνείς πτήσεις και θαλάσσιες μεταφορές σε συνδυασμό.

[3] Αυτό είναι αρκετό για να γεμίζει το λιμάνι του Σίδνεϊ ετησίως.

[4] Συνολικά, τα μικροπλαστικά εκτιμάται ότι συνθέτουν έως και 31% της πλαστικής ρύπανσης στον ωκεανό.